Alexander Lowen rozumiał rozwój osobowości i wzrastania fizycznego jako proces, podczas którego dziecko staje się stopniowo świadome swoich praw:

– prawo do istnienia

– prawo do bycia spokojnym o swoje potrzeby

– prawo do bycia autonomicznym

– prawo do bycia wolnym

– prawo do tego, by pragnąć oraz dążyć do zaspokajania potrzeb otwarcie i wprost.

W sytuacji, gdy prawa te nie zostaną ustanowione konstruktywnie powstają ograniczenia wewnątrzpsychicznych rozwiązań kompromisowych – decyzje skryptowe.

W przypadku pierwszego prawa – prawa do istnienia jest to: „Jeżeli wyrażę swoją potrzebę bliskości, moje istnienie zostanie zagrożone”, „Mogę istnieć, jeżeli nie będę potrzebować bliskości”.

Jak taki wzorzec sabotuje szczęście?

W sferze relacji miłosnych

Mając taki wzorzec boisz się bliskości. Bliskość nie kojarzy ci się z przyjemnością, a z bólem i zagrożeniem. Osoby z takim wzorcem to samotnicy, którzy są beznamiętni. Trudno im odczuwać emocje w relacjach miłosnych, przyjmują raczej pozycje obserwatorów. Mając taki wzorzec nie odczuwasz potrzeby bycia z kimś. Osoba z takim wzorcem jest intelektualnym analitykiem a nie emocjonalnym marzycielem. Mając taki wzorzec nie potrzebujesz trwałej bliskości i intymności. Taki wzorzec może więc sabotować a niekiedy uniemożliwiać nawiązywanie relacji. Jeżeli wiec chcesz pracować nad poprawą relacji a masz taki wzorzec musisz zrozumieć, że ty potrzebujesz dużo czasu dla siebie i musisz to zakomunikować drugiej osobie. Gdy druga osoba zakomunikuje ci: „Nie zależy ci na mnie”, nie reaguj paniką a mając świadomość wzorca skryptowego zakomunikuj, że zależy ci na relacji z drugą osobą, jednocześnie masz osobowość, która potrzebuje bardzo dużo przestrzeni dla siebie. Musisz również zrozumieć, że domaganie się bliskości i intymności drugiej strony oznacza dla ciebie stres. Możesz mieć tendencje do wycofywania się, unikania. Popracuj nad kontrolą stresu, komunikuj swoje potrzeby, przyglądaj się negatywnemu monologowi wewnętrznemu i napięciom w ciele zmieniając monolog na pozytywny oraz usuwając napięcia z ciała.

Wybierając partnera miej na uwadze, by była to osoba tolerancyjna i wyrozumiała, nie mająca wielkich potrzeb emocjonalnych.  Potrzebujesz osoby, która zaakceptuje twój skryptowy dystans, samodzielność i niezależność. Nie będą dla ciebie odpowiednimi partnerami osoby zdominowane przez emocje, zaborcze uczuciowe i towarzyskie.

W sferze zawodowej

Mając taki wzorzec skryptowy bardzo dobrze sprawdzasz się w pracy. Ludzie z tym wzorcem są skupieni w pracy, nie tracą czasu na telefony, ploteczki, dramy, nie dopada ich również nuda. Są samodzielni i nie muszą być motywowani przez lidera zespołu. Są również odporni na krytyczne opinie z zewnątrz. Po tym opisie moglibyśmy powiedzieć – „Ideał pracownika”, no niestety nie do końca, gdyż piętą achillesową ludzi z tym wzorcem są relacje interpersonalne. Ludzie ci nie lubią współpracować, pracować w zespole, nie umieją budować kompromisów i wspólnego mianownika dla działań. Na pewno nie są to urodzeni dyplomaci, wrażliwi na potrzeby drugiej strony. W roli liderów potrafią być ślepi na potrzeby ludzi w zespole i po prostu nie radzą sobie z problemami personalnymi.

Ludzie z tym wzorcem uwielbiają być sam na sam z pracą, więc powinni szukać realizacji zawodowej w takich miejscach, gdzie mogą skupić się na pracy, gdzie inni ludzie ich nie rozpraszają. Ich zasoby to umiejętność obserwowania, zbierania i analizowania danych.

Ludzie z tym wzorcem mogą mieć problemy w pracy w zespołach i w prowadzeniu zespołów, gdyż brak im swobody w poruszaniu się w relacjach społecznych. Karierę swoją powinni wiązać raczej z autonomią, samodzielnością, pracą  w domu, własnym biurze lub laboratorium. Wolne zawody wydają się być również dobrym rozwiązaniem.

W sferze osobistej

Mając taki wzorzec bardzo cenisz sobie swoją przestrzeń osobistą. Wokół nas mnóstwo jest ludzi natarczywych, obarczających swoimi problemami, wylewającymi swoje emocjonalne brudy, więc z taką osobowością robisz co możesz, by  stworzyć swoją oazę, samotnię, pustelnię, w której starasz się spędzać jak najwięcej czasu.

Potrafisz się cieszyć swoją samotnością jak nikt, bycie samemu nie stanowi dla ciebie problemu. Warto jednak pracować nad poprawą relacji interpersonalnych z innymi. Możesz to robić na wiele sposobów, rozwój osobisty może być również dobrą zabawą.

Lubisz obserwować i możesz to wykorzystać w rozwoju osobistym. Obserwuj ludzkie emocje i staraj się je rozpoznawać/nazywać. Zacznij od tych oczywistych, by następnie przejść do tych bardziej subtelnych. Wykonując to ćwiczenie z innymi musisz pamiętać, że dla większości ludzi uczucia są bardzo ważne bardzo łatwo jest ich zranić.

Bądź uważny/a na uczucia w sobie, zapisuj je na kartce papieru. Staraj się lokalizować uczucia w ciele. Analizuj jakie uczucia pojawiają się w sytuacjach konfliktowych.  

Ćwicz się w ekspresji uczuć, trenuj uzewnętrznianie uczuć. Możesz to nawet w samotności odgrywać teatralnie, gdyż dla ciebie może być to zupełnie nowe, więc przed wdrożeniem w życiu możesz potrenować sam z sobą.

Trenuj cierpliwość i trwanie w frustracji i dyskomforcie w sytuacjach społecznych. Nie uciekaj, nie chowaj się w jaskini.

Trenuj się w sztuce negocjacji, przedstawianiu swoich argumentów, słuchaniu argumentów drugiej strony. Mówieniu o swoich potrzebach, interesach, motywacjach i wysłuchiwaniu potrzeb, interesów i motywacji drugiej strony.

Werbalizuj swoje myśli, rozmawiaj z innymi. Z takich wzorcem często ulegasz magicznemu myśleniu, że ludzie mają dar czytania w myślach – nie mają. Nie możesz oczekiwać, że inni zrozumieją cię bez słów.

Naucz się wyrażać pochwały i komplementy. Dla ciebie być może one nic nie znaczą, dla innych są bardzo ważne.

Twój wzorzec pcha cię do schowania w samotni. Jeżeli nie masz sukcesów na polu relacji, to nie wmawiaj sobie, że jeszcze nie spotkałeś/aś tej jedynej/jedynego a uświadom sobie, że twój wzorzec nie pozwala ci nawiązywać więzi i znaleźć szczęścia. Pracuj nad zmniejszaniem dystansu do innych ludzi.

Dziel się z bliskimi ważnymi, głębokimi sprawami. Otwórz się.

Odporność psychiczna wiąże się z radzeniem sobie ze stresem, frustracją ze strony świata zewnętrznego, konfliktami i kryzysami. U ludzi z danym dominującym wzorcem istnieje możliwość zdekompensowania osobowości do odpowiadającego zaburzenia osobowości.

Ludzie, którzy mają niekonstruktywnie ustanowione „prawo do istnienia” (A. Lowen) mają styl osobowości schizoidalny a osobowość może zdekompensować się do schizoidalnego zaburzenia osobowości.